Kitap Kokusu

Sanal kitapların basılı kitaplara açık üstünlüğü, kağıt kitabı öldürmedi. Aksine, şimdi eskiye göre daha fazla sayıda kitap yayınlanıyor. Belki az sayıda basılıyor, ama baskı imkanları ve okuyucular azalmıyor, artıyor.

Zamana direnen raflar Kaynak

Web Sayfasının Avantajları

• Matbaada gözden kaçan tek bir dizgi hatası veya yanlış bilgi, binlerce baskıda kalıcı hale gelir, düzeltilemez. Web sayfası ise adeta canlıdır. Bir imla hatasını düzeltmek, yeni bir kaynak eklemek veya değişen bir bilgiyi güncellemek hiç sorun değil.
• Geleneksel kitap sizi basılı metinle baş başa bırakırken, web sayfası metne geniş bir perspektif kazandırır. Tarihi bir olaya, bir haritaya, bir makaleye, konuyla ilgili bir ses kaydına/videoya doğrudan bağlantı (link) verebiliriz. Okuyucu metnin içinde derinleşebilir.
• Basılı bir kitabın kitlelere ulaşması dağıtım ağlarına, yayınevlerine ve reklama bağlıdır. Webde ise arama motorları kitabın her kelimesini indeksler. Dünyanın diğer ucundaki bir okur, aradığı birkaç kelime sayesinde doğrudan ilgili sayfaya ulaşabilir.
• Geleneksel yayıncılıkta talebi azalan kitapların baskısı yapılmaz ve eser "tarihe gömülür". Webde yayınlanan bir kitap için tükenme riski, depolama maliyeti, baskı masrafı yok. Kitap, yayınlandığı ilk günkü gibi her an herkesin erişimine açıktır.

Öte Yandan, Kâğıt Kitaplar...

• Kâğıdın kokusu, dokusu, sayfaları çevirmenin yarattığı keyif ve kitabın elde tutulan ağırlığı... Kâğıt kitap, ekranların sunduğu dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak, kesintisiz bir odaklanma sunar.
• Kâğıt kitap somuttur; kitaplık raflarında zamana karşı direnir. Bir kitaba sahip olmak, bir nesneye sahip olmaktır. Web sayfalarına böyle sahip olamazsınız.
• Sahafları gezmek, kitap ayraçları, sayfa kenarına notlar düşmek, yazarın imza gününde sıraya girmek... Kâğıt kitap okumak bilgi edinmeyi aşan bir faaliyet. 

Bana öyle gelir ki, asıl sebep kitap kokusu!

Çıra Yayınları

Bugün Ayvansaray'da Şakir Kurtulmuş ile görüşmek üzere Çıra Yayınlarını ziyaret ettik, muhterem bir arkadaşla birlikte. Daha kapıdan girerken, kağıt ve mürekkebin ortak izi olan "kitap kokusu" beni esir aldı. Evet, kağıt kitaptan bu nedenle vaz geçemiyoruz.

1950'lerde ana vatana dönmüş, muhacir bir ailenin çocuğu olan Şakir Bey'in 20 kadar kitabı yayınlanmış, çoğu şiir kitabı. Oradaki binlerce kitaptan birini alıp okudum:

Bir Göç Hikayesi -- Şakir Kurtulmuş
https://cirakitap.com/uzakta-bir-tren-sesi

Okunmasını kesinlikle tavsiye ederim, toplumun hafızası böyle güçlenir...

Yazarın şiirlerinden çarpıcı bir örnek:

Tesbih -- Şakir Kurtulmuş

İnsan ömründe böyle bir tek iz bıraksa yeter...

Haliç vapuru ile döndük, başka bir yerde anlatmıştım:
https://gozlemler.blogspot.com/2026/06/deniz-havas.html

Anılarımı Alıp Gidiyorum

(Yapay zekâ yardımıyla yazıldı)

Zamanın ne kadar hızlı akıp gittiğini geçen Cuma yaptığımız mezuniyet töreninde anladım. İlkokula veda ederken, okula başladığım günü dün gibi hatırlıyorum. O zaman her şey bana büyük ve korkutucu geliyordu. Şimdi ise çok güzel anılarla mezun oluyorum.

Mezuniyet gününde Hülya Korkmaz

İlk adımları Canan öğretmenimin neşe dolu ana sınıfında attım. Oyunlarla öğrendiğimiz, gülücüklü günlerde okulumu sevmeye başladım. 

Mayıs 2022 -- Canan Fındık ve ana sınıfı

Sonra Hülya öğretmenimle tam dört yıl geçirdim. Derslerin ötesinde, bir sınıf olabilmeyi, zorluklarla baş etmeyi ve kendimize güvenmeyi öğretti. Onun bizdeki emeği çok büyük. Birinci sınıfın sonunda yaptığımız Okuma Bayramı benim için çok özeldi. Harfleri tek tek öğrenirken bir gün kalın kitapları okuyabileceğime inanmak zordu. 

Haziran 2023, Okuma bayramı -- mikrofon bende

Okulun etüt saatlerinde hobilerimle tanıştım. Düşündüren satranç ve koşuşturan voleybolun tohumları hep bu okulda atıldı. İkisini de severek yapıyorum ve geliştirmeye devam ediyorum. 

Satranç turnuvası -- foto: Cenk Esiner

En çok arkadaşlarımı özleyeceğim. Birlikte güldük ve eğlendik, bazen tartıştık ve barıştık. Sınıfça otobüslere doluşup gittiğimiz, eğlenceli sınıf gezileri hafızamın en güzel yerinde kalacak!

Şimdi içimde tarifi zor duygular var. Bir yanım buradan ayrıldığı için biraz hüzünlü, ama diğer yanım bilinmeyen ortaokul dünyasının heyecanıyla dolu. Şimdi önümde yepyeni bir sayfa açılıyor. Yeni öğretmenler, yeni arkadaşlar ve yeni heyecanlar beni bekliyor. 

Harika geçen beş yılımda bana emek veren bütün öğretmenlerime, okul çalışanlarına ve aileme yürekten teşekkür ederim. İlkokulum, sen benim için hep çok özel kalacaksın. Seni ve burada biriktirdiğim güzel anıları hiç unutmayacağım. 

Rüya Ada Eğler

Toplu resim -- Hülya öğretmenin tam arkasındayım

Adalet

"Evim var, ekmeğim var, adaletten bana ne..."

İlk bakışta ne kadar konforlu, ne kadar zararsız bir cümle... Başımı sokacağım bir çatı, masada sıcak bir yemek varsa, dünyanın geri kalanındaki haksızlıklar uzağımdaymış gibi gelir. Aslında, çok büyük ve tehlikeli bir yanılgıdır. Çünkü adalet, gökyüzündeki soyut bir kavram değil; evimizin temelindeki harç, ekmeğimizdeki mayadır.

Adaletin olmadığı bir düzende, sahip olduğunuz hiçbir şey gerçekten sizin değildir, gücü yeten yetene bir düzen başlar. Ve o düzende, sıradan bir insanın evini de ekmeğini de koruması imkansızdır. Adalet yoksa, hakkınızı koruyan bir şey kalmaz; kanunların değil, yalnız "güçlülerin" fermanının geçtiğini görürsünüz. Hukukun çiğnendiği yerde yolsuzluk büyür, hak eden değil, arkası sağlam olan kazanır. Alın teriniz çalındığında hakkınızı arayacak bir merci bulamazsanız, masanızdaki ekmek küçülür, küçülür ve yok olur. 

Adaletin Evrensel Sembolü: Terazi

Tarih boyunca adaleti hep elinde bir terazi tutan figürlerle simgeledik. Çünkü terazi, hassas bir dengenin ifadesidir. Hayatın her alanında bir alışveriş, bir hak ediş vardır. Terazi, güçlü ile zayıfın, zengin ile fakirin kanun önünde eşit ağırlıkta olduğunu gösterir. Eğer o terazinin kefelerinden biriyle oynarsanız, yok ettiğiniz hukukla kalmaz, toplum hayatının bütün dengesini bozarsınız.

Adaletin Evrensel Sembolü: Terazi

Bu yüzden savcılar ve hâkimler, toplumun hayat sigortalarıdır. Savcılar, adaletin peşine düşen, toplumun hakkını ve huzurunu savunan öncü güçlerdir. Hâkimler ise o kutsal kürsüde, hiçbir baskı altında kalmadan, sadece vicdanın ve hukukun sesini dinleyerek dengeyi sağlayan hakemlerdir. Onlar bağımsız, tarafsız ve cesur olduğu sürece evimizin kapısı kilitli, ekmeğimiz güvendedir. Çünkü biliriz ki, bir gün bir haksızlığa uğrarsak, sığınabileceğiniz bir "hukuk" vardır.

Savcılar ve hâkimler, toplumun hayat sigortalarıdır

Ama onlar taraflı ve ön yargılı olursa, işte en büyük tehlike. Bir gün evinize giderken, güvendiğiniz emniyet "belki suçludur" diye sizi durdurursa, güvendiğiniz savcılık "hâkim karar versin" diye mahkemeye sevk ederse, güvendiğiniz mahkeme somut delil yokken sizi tutuklarsa, böyle bir adalete nasıl güvenilir? 

Nefes alırken varlığını hissetmezsiniz ama yokluğunda boğulursunuz. Adalet lüks değil, ekmeğin mayası, çatının temelidir. Geleceğimizi, evimizi ve aşımızı korumak istiyorsak, adaleti ve onu uygulayan bağımsız yargıyı her zamankinden daha sıkı savunmalıyız.

"Teraziyi Adaletle Doğru Tutun"

Adaletin bu hassas dengesi, insanlığa sadece dünyevi bir kural olarak değil, ilahi bir sorumluluk olarak da yüklenmiştir. Rahman Suresi'nin 9. ayeti, sorumlulukları sarsıcı bir netlikle yüzümüze çarpar:

veaqîmul-vezne bilqisti velâ tuḣsirul-mîzân
(dünyada) teraziyi adaletle doğru tutun ki
(hesap gününde) mizanınız eksilmesin
https://korunmuskitap.blogspot.com/2023/09/mizan.html

Bugün dünyada elinizde tuttuğunuz, gözettiğiniz ya da görmezden geldiğiniz her terazi, yarın kurulacak o büyük ve kaçınılmaz hesap gününün provasıdır. "Bana ne adaletten" diyerek dünyadaki terazileri bozanlar, bozulmasına sessiz kalanlar, ahiret mizanlarını, yani ebedi kazançlarını kendi elleriyle eksiltirler. Dünyada hakkı doğru tartmayanın, öteki dünyada payına eksiklik düşer.

TEMA Vakfı Yöneticileri Neden Tutuklandı?

Birisi "silahlı terör örgütü üyeliği" suçlamasıyla tutuklanırsa, TC mahkemesine güvenir, "belki de öyledir" derdim. Ama o kişi yakından tanıdığım Didem (halamın torunu) olunca böyle bir ihtimal yok! Çünkü Didem ile silah, Didem terör yan yana düşünülemez. Böyle bir kişiye "terörist" muamelesi yapılınca, mahkemelere güvenim sarsılır, diğer bütün tutuklular için aynı şeyi düşünmeye başlarım. Didem birkaç gün sonra serbest kalır, lakin "adalet" kavramı zarar görür, "hakim" imajı örselenir. 

Halamın torunu ve silahlı terör örgütü?

Şu bilgileri buldum: TEMA Vakfı Yöneticileri Salı günü piknik dönüşü gözaltına alınmış. Mahkeme Cuma günü tutuklama kararı vermiş:

... 23 Haziran'da düzenledikleri eş zamanlı baskınlarda toplam 225 kişiyi gözaltına almıştı. Başsavcılık, operasyonun amacını "ülke genelindeki terör faaliyetlerinin deşifre edilmesi" olarak açıklamıştı. Emniyetteki sorgularının ardından 135 şüpheli Ankara Adliyesi'ne sevk edildi. Savcılık, bu kişilerden 6'sını serbest bırakırken, 129'unu "silahlı terör örgütü üyeliği" iddiasıyla ve tutuklama talebiyle Sulh Ceza Hakimliği'ne göndermişti. Mahkeme, 103 şüphelinin tutuklanmasına karar vermişti.

Eski bir dostun ardından

Şeyh Abdul Celil -- Prof Steffen Stelzer

1945 - 2026  Allah rahmet eylesin     English

"Bir şeye yeteri kadar bakarsanız onda Allah'ı görürsünüz" hakikaten bunu başarmıştı!

Video by Ihab Kaddoura

Flute by Sharifa Kaddoura

Çocukluk ve gençlik Almanya'da

Abdul Celil ile ilk kez 40 yıl önce, Kahire Amerikan Üniversitesinde genç bir hoca iken tanışmıştım. Küçük ailesiyle İstanbul’da bizi ziyaret ettiğinde henüz yeni baba olmuştu; unutulmaz bir buluşmaydı. Yıllar içinde Kahire’de Profesör Stelzer, Kıbrıs’ta Şeyh Abdul Celil oldu. Her iki dünyayı dengede tutmayı başardı ki, üniversitede "insanlara ışık saçan bir deniz feneri" olarak anılıyordu.

Mısır'da, Kıbrıs'ta, Almanya'da

Ehab Abdel-Rahman, Rektör

Oriental Hall, 17 Mayıs 2026

Anma toplantısı

Rüya'nın ilk Röportajı

Torunum Rüya Ada ile sohbet -- sorular Rüya'dan:

Büyükbaba, dinleyicilere kendini tanıtır mısın?

1953 yılında İstanbul’da doğdum. Annem ve babam Karaman’dan gelmişler. Çocukluğum Koşuyolu’nda, mahalle hayatının canlı olduğu zamanlarda geçti.

1. Siz küçükken bayramlar nasıl kutlanırdı? Şimdikinden farklı neler vardı?

Çocukluğumda, 1950'lerde ve 60'larda, bayram namazından sonra büyüklerin elleri öpülür, bayram ziyaretleri yapılırdı. Bir günde belki 30 kişi gelirdi, şeker ikram ederdik. Şekerin dişleri bozduğunu bilmezdik. Ertesi gün biz de aynı kişilere giderdik, her kapıda bir şeker yerdik. Şimdiye göre en büyük fark, herkesin birbirine daha çok vakit ayırmasıydı.

2. Ramazan ayınız nasıl geçerdi, yaptığınız etkinlikler nelerdi?

Ramazan'da sağlıklı herkes oruç tutardı. Çocuklar da yemek aralarında oruçlu gibi davranır, oruçlulara saygı gösterirdi. İftardan önce radyoda Kuran okunurdu, ailece dinlerdik. İftar sofraları kalabalık olur, komşularla sık sık bir araya gelinirdi. Sahura kalkmak büyük bir mutluluktu. Tatil gecelerinde çocuklar oruç tutmasa bile sahura kalkardı.

3. Sosyal medya olmadan gününüz nasıl geçerdi?

Çocukların günü sokakta geçerdi. Sabah çıkar, akşama kadar arkadaşlarla oynardık. Mahalle bizim dünyamızdı. Televizyon, bilgisayar ve tablet henüz icad edilmediği için ekran bağımlılığı yoktu. Hava yağmurlu ise çocuklar bir evde toplanır ve kapalı mekan oyunları oynardı.

4. Çocukluğunuzda en çok oynadığınız oyun hangisiydi?

En sevdiğimiz oyunlar saklambaç, misket ve top idi. Saklambaçta bir kişi ebe olur, sayarken diğerleri saklanır, sonra ebe herkesi bulmaya çalışırdı. Sizin bildiğiniz oyun, 60 yılda oyunlar çok değişmedi.

5. Memleketimize ait adetlerimiz (yemek, türkü, giyim, halk oyunu) nelerdir?

Yemeklerden bulgur pilavını çok sever, yanında kola değil ayran içerdik. İstanbul çocuğu olarak özel bir kıyafetimiz yoktu, sade giyinirdik. Küçülen kıyafetleri bizden sonra başka bir çocuk giyerdi. Türküleri radyoda dinler, halk oyunlarını hiç bilmezdik.

6. Ailemizin geçmişiyle ilgili, bilmem gerektiğini düşündüğünüz bir hikâye var mı?

Annem ve babam İstanbul’a daha iyi bir hayat kurmak için gelmişler. Zor şartlarda çalışarak hayatlarını kurmuşlar. Bizim sahip olduğumuz imkânların temeli onların emeğidir. Ben Karaman'lı, diğer büyüklerin Ege'li olduğu için, sen de Ege ile iç Anadolu'nun güzel bir karışımı oldun.

7. Geçmişte insanlar geçimlerini nasıl sağlıyordu?

Genellikle anneler evi idare eder, babalar geçimi sağlardı. İsraf edilmez, her şey dikkatli kullanılırdı. Aileler daha kalabalık olduğu halde bir kişinin kazancı yeterli oluyordu. Memur, esnaf, doktor, subay, vb mesleklerden tanıdıklarımız vardı.

8. Geçmişten bugüne iletişim nasıl değişti, çocukken uzaktaki akrabalarınızla nasıl haberleşiyordunuz?

Ben 20 yaşıma gelinceye kadar evimizde telefon ve televizyon yoktu. Olsa bile, konuşacak tanıdık ve izleyecek yayın yoktu. 1970'lerde bunlar yaygınlaşınca bizim eve de girmiş oldu. Internet ise dünyada yoktu, 90'ların sonunda ülkemize geldi.  İletişim aracı olarak, bir kaç günde yerine ulaşan mektup ile acil durumlarda telgraf vardı. O günlerden kalma bir mektup yok ama kullandığımız araçların ve ailemizin resmini göstereyim.

Şimdi bu cihazların görevini telefon yapıyor

9. Benim yaşımdayken aile üyeleriniz ve eviniz nasıldı?

Annem, babam ve kız kardeşimle, bahçeli küçük bir evde mutlu bir hayatımız vardı. Babamız yorgun geldiği için ev işlerini anneler yapar, çocuklar yardım ederdi.

Ali, Necla, Akif, Binnur

10. Bugünkü yemek tarzı ile kıyaslandığında, sizin yemekleriniz neden daha farklıydı?

Yemek işi annemin büyük zamanını alırdı. Buzdolabı olmadığı için her gün taze yemek yapılır ve o akşam bitirilirdi, ertesi güne kalırsa bozulurdu. Her şey açık satıldığı için, ambalaj atıkları yoktu, evden çok az çöp çıkardı. Hazır gıda ya da dışarıda yemek nedir bilmezdik. Ortaokula kadar lokantaya gittiğimi hatırlamıyorum.

11. Çocukken komşuların nasıldı, o günden bugüne neler değişti?

Komşuluk ilişkileri çok kuvvetli idi. Herkes komşularını tanır, yardım ederdi. Gündüz komşu çocuklar ve hanımlar, akşam komşu aileler karşılıklı ziyaretlerle görüşürdü. Acil bir ihtiyaç komşudan ödünç alınır sonra geri verilirdi.

12. Sen benim yaşımdayken büyüyünce ne olmak istiyordun? Hayalindeki mesleği yapabildin mi?

Bilim adamı ya da öğretmen olmayı hayal ediyordum, her ikisi de gerçekleşti. Hayatımda hep sevdiğim işleri yaptım, siz de inşallah öyle yaparsınız.

Teşekkür ederim...

Kızlarımız için örnek bu mu?

Her yerde karşıma çıkıyor, "Nedir bu Manifest?" sorusuna şu cevap geldi:

Aralık 2025'te sonuçlanan davada, grubun 6 üyesine "teşhir suretiyle hayasızca hareketlerde bulunma" suçlamasıyla 3 ay hapis cezası verildi. Mahkeme, ceza kararının ardından "Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına" hükmetti. Yani grup üyeleri hapse girmediler; belirli bir denetim süresi boyunca benzer bir suç işlemedikleri takdirde bu ceza düşecek.

Kızlarımız için örnek bu mu?

Çoğunluğun yücelttiği bu grup bence kötülüğün ta kendisidir, çocuklarımız için ters örnektir, çünkü:

1. Hazzın Yüceltilmesi
Nefisleri ve hazları körükleyen gösteriler, insanı rasyonel düşünceden uzaklaştırıyor, hayvani dürtülere ve tembelliğe sevk ediyor. Bir kötülük aracı olarak karşımıza dikiliyor. 

2. Gençliği Saptırmak
Gençlik, topluma değer katacak rasyonel bireyler olarak yetiştirilmelidir. Bunun gibi popüler ikonların sunduğu kural tanımaz ve kışkırtıcı yaşam tarzı, genç zihinleri çalışmaktan ve ahlaki sorumluluklardan koparıyor.

3. Kolay Yoldan Şöhret
Alın teriyle ve sabırla inşa edilen başarı kutsaldır. Popüler kültürün dikkat çekici şovlar ve provokasyon üzerinden devasa paralar ve şöhret kazandırması, adalet duygusuna terstir. 

Falan okulun mezuniyet gösterisinde ya da filan spor kulübünün antrenmanında bunların albümü çalındı gibi deliller göstermeye gerek var mı? Toplumun çoğunluğu onları yüceltiyor ve örnek alıyor... Okullar, kulüpler ve dernekler bu gruba destek olursa, ancak kendi varlıklarını baltalar. Böyle kolayca meşhur ve zengin olmak varken, kim okulda dirsek çürütsün, kim sporda saatler harcasın, kim erdemin peşinden koşsun? Mahkum olmuş bir grubun çocuklarımıza örnek olarak sunulmasını kınıyorum.

Masum bir doğum gününde Manifest hayranlığı

"Acaba sadece ben mi rahatsız oluyorum?" diye Gemini'ya sordum, çok ilginç bir katkı sağladı:

18. yüzyılın Protestan püritenleri Manifest grubunun davasını izleseydi, mahkemenin verdiği cezayı az bulur, o sahne şovunu ise "toplumun ahlaki disiplinini dinamitleyen, insanları hazzın kölesi yaparak uyuşturan organize bir kötülük" olarak ilan ederdi. Çünkü onlara göre toplumu tembelliğe, şehvete ve ciddiyetsizliğe sürükleyen her popüler kültür unsuru, kötülüğün ta kendisidir.